مطالعات نشان داده است که شهروندان از یک سو نیاز مستمری به بهبود سواد اقتصادی و درک نقش خود در عرصه سیاستگذاری دارند و از سویی دیگر تصمیمگیریهای سیاستگذاران در تعیین سیاستهای اقتصادی میبایست در فرایندی شفافیت صورت پذیرد. برنامه دوساله شورای شهروندان اقتصاددان RSA نشان داد که چگونه صدای شهروندان میتواند در فرآیندهای سیاستگذاری کلان اقتصادی، مانند تعیین نرخ بهره یا تصمیمگیری در مورد بودجه، گنجانده شود. این برنامه به 54 شهروند اجازه داد تا در مورد سیاستهای اقتصادی در بریتانیا به اظهارنظر بپردازند و در فرآیندی مشارکتی با سیاستگذاران برای تدوین سیاستهای اقتصادی همکاری کنند. چهار هدف شورای شهروندان اقتصاددان عبارت بودند از: بهبود سواد اقتصادی و دسترسی، افزایش شفافیت، بهبود پاسخگویی دموکراتیک و ایجاد فضایی برای جایگزینهای نوآورانۀ اقتصادی.
بحرانهای اقتصادی طی دو دهه گذشته، اعتماد به نهادهای اقتصادی و سیاسی را تضعیف کرده و مباحث مربوط به پاسخگویی را شکل دادهاند. مطالعات نشان داده است شهروندان نیاز به بهبود سواد اقتصادی و درک نقش خود در عرصۀ سیاستگذاری دارند. از سوی دیگر، در راستای تحقق مفهوم دولت باز، تعیین سیاستهای اقتصادی توسط سیاستگذاران به شفافیت نیاز دارد. در این راستا، RSA (انجمن سلطنتی تشویق هنر - Royal Society of Arts)، برنامۀ شورای شهروندان اقتصاددان را در سال 2016 با هدف افزایش نفوذ شهروندان بر سیاستهای اقتصادی آغاز کرد و در این راستا از همکاری شوراهای محلی و سازمانهای خیریۀ محلی برای جذب افراد استفاده کرد.
این برنامه طی چند مرحله برگزار شد: نمایشگاه اقتصاد فراگیر، شورای شهروندان اقتصاددان، جمعسپاری آنلاین و مشارکت ذینفعان. در طول نمایشگاه اقتصاد فراگیر[1] 190 نفر مورد مشورت قرار گرفتند و 54 شهروند به طور تصادفی برای بحث در مورد سیاستهای اقتصادی ملی در شورای شهروندان اقتصاددان انتخاب شدند. مشارکت عمومی نیز با جمعسپاری آنلاین انجام شد که منجر به تولید 47 ایده سیاستی خلاقانه و نوآورانه از سوی بیش از 1000 نفر شد. در طول جلسات شورای شهروندان اقتصاددان، در هر جلسه موضوع اقتصادی متفاوتی از طریق فعالیتهای مختلف مانند پنلهای تخصصی و مباحثات ساختاری و همچنین فیلم، رأیگیری الکترونیکی، بازی و کلاژ پوشش داده میشد.
نمایشگاه اقتصاد فراگیر 190 نفر از شهروندان طردشدۀ اجتماعی و اقتصادی را در 11 کارگاه نیمروزه گرد هم آورد و دسترسی به مشارکت را برای همه افراد فراهم کرد. به عنوان مثال برای افراد دارای معلولیت امکان مشارکت فراهم شد یا به کسانی که موانع زبانی داشتند، مترجم اختصاص داده شد تا همه بتوانند در این رویداد شرکت کنند. شورای شهروندان اقتصاددان، متشکل از 54 شهروند از مناطق لندن و منچسترسیتی بود که با در نظر گرفتن تنوع قومیت، سن، جنسیت و طبقه اجتماعی انتخاب شده بودند. این شهروندان پس از انتخاب برای بحث در مورد سیاستهای اقتصادی ملی در طول 9 کارگاه (4 کارگاه در لندن، 4 کارگاه در منچستر و 1 کارگاه در بیرمنگهام) گرد هم آمدند. آنها سپس با الهام از یافتههای نمایشگاه اقتصاد فراگیر، به طور مشترک یک منشور اقتصادی شهروندان را تدوین کردند. شورای شهروندان بعدتر سه چالش جمعسپاری را برای تمام شهروندان بریتانیا طراحی کرد که منجر به تولید 47 ایده سیاستی خلاقانه شد.
[1] the Economic Inclusion roadshow
شرکتکنندگان در این طرح، ارزشها را در مسائل اقتصادی به بحث گذاشتند و چشماندازهای عمومی توافقشدهای را توسعه دادند و ضمن همکاری با سیاستگذاران، اقتصاددانان و ذینفعان، توصیههای عملی مشترکی تهیه کردند. مباحثات شورا از سوی دیگر به شکلگیری سه چالش جمعسپاری کمک کرد که هر شهروند بریتانیایی میتوانست به آنها پاسخ دهد و این مهم همچنان به تعامل گستردهتر ذینفعان و اعضای RSA کمک میکرد.
با توجه به اینکه این طرح یک پروژۀ آزمایشی-ترویجی بود، RSA پیشنهادی ارائه کرد که نهادهای اقتصادی مانند دولت و بانک انگلستان نیز از شوراهای شهروندان برای درک بهتر دیدگاههای مردم در مورد مسائل مختلف اقتصادی استفاده کنند. هدف نهایی این بود که این فرآیند منجر به اتخاذ تصمیمات سیاستگذارانۀ بهتر و آگاهانهتر شود، به کشف ارزشهای شهروندان کمک کند و درنهایت شفافیت، آگاهی و آموزش در مورد اقتصاد را ارتقا داده و دموکراسی و تبادل نظر را گسترش داده و تقویت کند.
معرفی
