معرفی
اطلاعات بیشتر
علم شهروندی (Citizen Science) به معنای مشارکت فعال مردم در پروژههای تحقیقاتی علمی، حوزهای در حال گسترش در علم باز (Open Science) و نوآوری باز (Open Innovation) است. این رویکرد، مدلی یکپارچه برای تولید دانش عمومی و تعامل با علم ارائه میدهد و به عنوان پدیدهای جهانی، با پیشرفت فناوریهایی که ارتباط مؤثر بین مردم و جامعه علمی را تسهیل میکنند، تقویت شده است. از سوی دیگر، با افزایش تقاضای شهروندان برای مشارکت در فرآیندهای علمی، علم شهروندی به پیشرفت آموزش عالی نیز کمک کرده و ابزاری ارزشمند برای ایفای نقش فعال شهروندان در توسعۀ پایدار فراهم میکند.
کتاب «علم شهروندی: نوآوری در علم باز، جامعه و سیاست» با هدف شناسایی راهحلها و درسهایی طراحی شده است که میتوانند در علم، عمل و سیاست به کار گرفته شوند. این کتاب، علم شهروندی را به عنوان پلی پویا و سازنده بین علم و سیاست معرفی میکند و نقش آن را در چارچوب دستورکار گستردهتر علم باز و نوآوری باز بررسی مینماید. همچنین، به حرکت به سمت تحقیق و نوآوری مسئولانه، دو جنبه حیاتی علم امروز، میپردازد.
ویراستاران این کتاب، دیدگاههای متنوع ۱۲۱ نویسنده از جمله محققان علوم طبیعی، اجتماعی و محاسباتی، مربیان آموزش رسمی و غیررسمی، کارشناسان سیاستگذاری، سیاستگذاران و سازمانهای غیردولتی (NGO) را گرد هم آوردهاند. این نویسندگان تجربیات و دیدگاههای خود را از ۱۶ کشور و ۸۲ سازمان مختلف ارائه میدهند.
کتاب «علم شهروندی: نوآوری در علم باز، جامعه و سیاست» به بررسی نقش علم شهروندی در تحول علم، جامعه و سیاستگذاری میپردازد. این کتاب در پنج بخش اصلی و یک بخش مطالعات موردی، موضوعات متنوعی را پوشش میدهد که هر کدام به جنبههای مختلف علم شهروندی و تأثیرات آن میپردازند.
بخش اول به معرفی مفاهیم پایه، اصول دهگانه علم شهروندی و نقش فناوری در تسهیل مشارکت شهروندان میپردازد. بخش دوم بر تعامل علم شهروندی با جامعه، استفاده از دانش بومی و نوآوریهای اجتماعی تمرکز دارد. بخش سوم علم شهروندی را به عنوان پلی بین علم و سیاست معرفی کرده و نقش آن در تدوین سیاستها و حفاظت از محیطزیست را بررسی میکند. بخش چهارم به نقش فناوریهای نوین در نظارت بر محیطزیست و افزایش مشارکت شهروندان میپردازد. بخش پنجم نیز بر بهبود ارتباطات علمی، آموزش و مشارکت کودکان و دانشآموزان در پروژههای علمی تمرکز دارد. در نهیت بخش پایانی کتاب، ویراستاران به جمعبندی مباحث پرداخته و چشماندازهای آینده علم شهروندی را ترسیم میکنند. این بخش بر نقش علم شهروندی در تقویت نوآوری در علم باز، جامعه و سیاست تأکید میکند و راههایی برای گسترش و بهبود مشارکت شهروندان در فرآیندهای علمی ارائه میدهد.
کتاب توسط سوزان هکر، موکی هاکلی، آن بوسر، ذن ماکوچ، یوهانس ووگل و آلتا بن تدوین شده است. سوزان هکر همکار پژوهشی در مرکز هلمهولتز برای تحقیقات محیطی - UFZ و مرکز آلمانی برای تحقیقات یکپارچه تنوع زیستیِ (iDiv) Halle-Jena-Leipzig و موکی هاکلی، استاد علوم اطلاعات جغرافیایی در دپارتمان جغرافیای دانشگاه UCL است. آن بوسر مدیریت نوآوری در مرکز بینالمللی وودرو ویلسون برای محققان، در واشنگتن را بر عهده دارد و ذن ماکوچ مدیر انتقال پایدار مرکز سیاستهای محیطی امپریال کالج لندن است. یوهانس فوگل مدیرکل موزه Museum für Naturkunde موسسه تکامل و علوم تنوع زیستی لایبنیتس و استاد تنوع زیستی و علوم عمومی در دانشگاه هومبولت برلین و آلتا بن نیز پروفسور خدمات اکوسیستم در دانشگاه فردریش شیلر ینا و رئیس بخش مرکز تحقیقات زیستمحیطی هلمهولتز - UFZ در مرکز آلمانی تحقیقات یکپارچه تنوع زیستی (iDiv) Halle-Jena-Leipzig است.