فساد دولتی در هندوستان به طور گسترده رواج دارد. طبق نظرسنجی در سال 2020 از ۲۰ هزار شهروند در ۲۰ ایالت هند که توسط سازمان شفافیت بینالمللی[1] انجام شده، نیمی از پاسخدهندگان گفتهاند که در سال گذشته رشوه پرداخت کردهاند. این وبسایت برای رفع نیاز به روشهای ناشناس برای گزارش فساد و امکان کسب تصویری دقیقتر از مقامات دولتی رشوه خوار ایجاد شد و از قدرت وب برای جمعآوری گزارشهای فساد از طریق مشارکت جمعی شهروندان و جمع سپاری استفاده میکند.
[1] Transparency International
مشکل گسترده فساد خرد، به طور منفی بر توانایی شهروندان برای استفاده از خدمات دولتی مانند دریافت گواهینامه تولد یا گواهینامه رانندگی تأثیر میگذارد، به ویژه برای کسانی که توانایی پرداخت چنین رشوههایی را ندارند. دفتر مبارزه با فساد و دفتر مرکزی مراقبت و مبارزه با فساد[1]، دو نهاد دولتی مسئول رسیدگی به جرایم فساد در هند هستند، اما تنها پذیرای گزارش فساد از طریق راههای رسمی مانند ایمیل یا تلفن هستند. شهروندان نیز به دلیل ترس از تلافی، موارد رشوهخواری را از این طریق بهشدت کم اظهار میکنند.
در این شرایط بود که مرکز جاناگرا برای شهروندی و دموکراسی[2]، یک سازمان غیرانتفاعی مستقر در بنگلور که توسط سواتی و رامش راماناتان تأسیس شده، این وبسایت را برای اندازهگیری میزان فساد در سطوح پایین در هند با فراهم کردن یک روش آنلاین ناشناس برای شهروندان جهت گزارش تجربیات خود از فساد اداری و همچنین تجربیات مثبت از برخورد با کارمندان صادق دولتی ایجاد کرد. هدف این بود که از دادهها برای تعامل مثبت با هر بخش از دولت برای بهبود خدمات و کاهش احتمال فساد استفاده شود.
[1] The Central Vigilance And Anti Corruption Office
[2] Janaagraha Centre For Citizenship And Democracy
وبسایت به مردم سراسر هند این امکان را میدهد تا ماهیت، تعداد، الگو، انواع، مکانها و دفعات وقوع فساد را گزارش کنند. سپس تمام اطلاعات به صورت عمومی به عنوان نقشه و گزارشهایی ارائه میشود که میتوان آنها را بر اساس مکان و اداره دولتی فیلتر کرد. هدف این است که یک مخزن دانش گردآوریشده از طریق مشارکت جمعی برای فعالان مبارزه با فساد و مقامات دولتی در مورد فسادی که شهروندان در زندگی روزمره با آن مواجه هستند، فراهم شود و بتوان از آن برای دفاع از تغییرات اساسی در ارائه خدمات استفاده کرد.
من رشوه دادم یک وبسایت عمومی است که به مردم این امکان را میدهد تا سه مورد را گزارش دهند: «رشوه دادن»، «مقابله با فساد و امتناع از پرداخت رشوه» و «مواجهه با یک کارمند صادق و عدم نیاز به پرداخت رشوه». پس از انتخاب یکی از این سه گزینه، افراد فرم کوتاهی را برای شرح تجربه خود پر میکنند. این فرم شامل سوالاتی از جمله اداره و شهری که در آن رشوه درخواست شده، دلیل درخواست و مبلغ پول است. این پلتفرم به کاربران این امکان را میدهد که یا ناشناس بمانند یا اینکه به صورت مستقیم درخواستشان را به اداره محلی مبارزه با فساد گزارش دهند (که در این صورت، ارائه اطلاعات تماس الزامی است). این درگاه گزارشهای ایجاد شده توسط کاربران را در یک «رصدگر فساد» گردآوری میکند و رسانهها و مقامات دولتی را به بررسی دقیق دادهها تشویق میکند. برای جلوگیری از گزارشهای جعلی، نام مقامات متهم به رشوهخواری ناشناس باقی میماند. داستانهای موفقیت و کارمندان صادق نیز از طریق این پرتال به اشتراک گذاشته میشود.
وبسایت یک بخش دانشی و اطلاعرسانی دارد که در آن اطلاعاتی در مورد فرآیندها و رویههای خدمات عمومی پرکاربرد ارائه میدهد تا به مردم در جهت آگاهی از حقوق خود و مقاومت در برابر رشوه کمک کند. خدمات تحت پوشش شامل دریافت پاسپورت یا شناسنامه، ثبتنام مدرسه، تأیید نقشه ساختمانی، مجوزهای تجاری، اتصال گاز، برنامهریزی سفر ریلی، شکایت به پلیس، پرداخت مالیات بر درآمد و موارد بسیار دیگر است. همچنین بخشی از این وبسایت به کاربران این امکان را میدهد تا از کارمندان سابق و ارشد دولتی سؤال کنند. این سایت همچنین بخشی برای «خدمات مشاوره حقوقی» دارد که در آن افراد میتوانند سوالات اولیه حقوقی خود را به صورت رایگان بهصورت آنلاین بپرسند و در صورت لزوم از این سرویس برای پیدا کردن یک وکیل کمک بگیرند. مشارکت طلبی و تشویق مردم به گزارش کردن تجربیات رشوهخواری نیز از طریق اطلاعرسانی و تبلیغات در رسانههای اجتماعی، موتورهای جستجو و مقالات خبری و تحقیقاتی انجام میشود. در حال حاضر، این وبسایت تنها از طریق مرورگر وب روی دسکتاپ و موبایل و فقط به زبانهای انگلیسی و هندی در دسترس است. وبسایت برای گسترش قابلیت استفاده از این پلتفرم، به ویژه در هند که ۲۲ زبان رسمی دارد، درحال توسعه زبانهای محلی بیشتر و ایجاد یک رابط کاربری مناسب برای موبایل است.
از زمان آغاز به کار این پلتفرم در سال ۲۰۱۰، ۱۵ میلیون کاربر بیش از ۱۹۳ هزار مورد فساد در ۱۰۸۰ شهر هند را گزارش کردهاند که ارزش مالی تخمینی آن حدود ۳۴ میلیارد روپیه هند (معادل تقریبی ۴۷۹ میلیون دلار آمریکا) است. چند ماه پس از راهاندازی وبسایت در سال ۲۰۱۰، صدها گزارش فساد در ادارات حمل و نقل منطقهای[1] (RTO) در ایالت کارناتاکای جنوب هند در وبسایت ظاهر شد. این ادارات مسئول صدور گواهینامه رانندگی هستند و بسیاری از کاربران از رشوههایی که برای دریافت گواهینامه مجبور به پرداخت آن بودهاند ابراز ناراحتی کرده بودند. فعالیت در این پلتفرم که به طور گسترده در رسانههای محلی و اینترنت گزارش شد، توجه ریاست سازمان حمل و نقل را به خود جلب کرد. به دعوت او، جاناگرا گزارشی از شکایات جمعآوریشده از طریق پلتفرم را به کارکنان RTO ارائه داد. بر اساس این شواهد، اداره حمل و نقل برای کاهش امکان فساد، اقدامات متعددی انجام داد که شامل دیجیتالی کردن خدمات و شفافسازی وضعیت پروندهها میشد. همچنین، پس از تحقیقات داخلی، ۲۰ نفر از کارمندان به دلیل دریافت رشوه تعلیق شدند.
فرآیندهای بازمهندسی مشابه مبتنی بر دادههای وبسایت به کاهش فساد مرتبط با ثبت زمین برای خرید یا فروش در ایالت بنگلور کمک کرد. پیش از این تغییر، فرآیندهای دولتی نیازمند حضور در دفترخانههای اسناد رسمی مشخصی بود که در نزدیکی محل ملک قرار داشتند. تحلیل دادهها نشان داد که «بازاری پررونق برای رشوه در معاملات زمین» وجود دارد و در دفاتر حاشیه شهر که اکثر معاملات در آنجا انجام میشد، بالاترین میزان رشوه دریافت میشد. براساس این یافتهها، اداره ثبت اسناد با پیشنهاد وبسایت من رشوه دادم مبنی بر امکان ثبت زمین در هر دفترخانهای در سطح شهر موافقت کرد که باعث کاهش چشمگیر گزارشهای مربوط به رشوه در این دفاتر شد. این وبسایت در دسامبر ۲۰۱۷ به پاس نوآوری خود در مبارزه با فساد، موفق به کسب جایزه بینالمللی تعالی مبارزه با فساد[2] شد که در دفتر سازمان ملل در ژنو به آن اهدا گردید. این الگو توسط بیش از 15 کشور در سراسر جهان تکرار شده است.
[1] The Regional Transport Offices
[2] International Anti-Corruption Excellence Award
معرفی
