معرفی
گفتوگوهای بودجه انتاریو، که از سال ۲۰۱۵ آغاز شد، یک برنامه مشارکت بودجهای است که به شهروندان اجازه میدهد تا پروژههای عمومی مختلفی را پیشنهاد داده و به آنها رأی دهند. این فرآیند مشارکتی در سال ۲۰۱۷ تغییر یافت و به کارگاههای بحث و بررسی تبدیل شد.
مؤسسه بروکفیلد[1] در دانشگاه رایرسون، گفتوگوهای بودجه را در فوریه ۲۰۱۵ به عنوان یک برنامه آزمایشی برای رسیدگی به تصور عمومی از فقدان شفافیت در فرآیند بودجهریزی برای دولت انتاریو کانادا برنامهریزی و آغاز کرد. در پاسخ به این انتقادات، دولت انتاریو به حوزههای قضایی و سایر بخشها نیز توجه کرد تا ظرفیت روشهای نوظهور مشارکت عمومی (به ویژه دیجیتال) را برای نزدیکتر کردن اهالی انتاریو به فرآیند بودجهریزی، ارزیابی نماید. در نهایت، تعدادی از کارمندان دولت، با حمایت دفتر نخستوزیری، تصمیم گرفتند یکی روش جمعسپاری را آزمایش کنند.
[1] the Brookfield Institute
در سال ۲۰۰۳، دالتون مکگینتى[1] به عنوان نخستوزیر لیبرال جدید انتاریو انتخاب شد. پس از انتصاب او، تمرکز زیادی بر ایجاد شفافیت در درون دولت به وجود آمد. دولت مکگینتی با چالش برقراری تعادل بین کسری بودجه به ارث رسیده از گذشته و برآورده کردن تغییرات مدنظر مردم، روبرو بود. برای رفع این چالش و مقابله با کسری بودجه انتاریو برنامهای با عنوان «بازطراحی دولت ضروری است» را درپیش گرفت. ابتکار مکگینتی برای مشارکت دادن شهروندان بعد از او نیز توسط دیگران در دولت انتاریو ادامه یافت. در اواخر سال ۲۰۱۴ وزارت دارایی انتاریو، «گفتوگوهای بودجه» را به عنوان یک ابزار مشورت آنلاین معرفی کرد. این ابزار به شهروندان امکان میدهد در شکلدهی به بودجه مالی برای سال بعد مشارکت داشته باشند. پیش از این، قانونگذاران تنها با برخی از شهروندان منتخب دیدار میکردند تا به آنها امکان مشارکت در بودجهبندی مالی را بدهند که با توسعه «گفتوگوهای بودجه» دیگر نیازی به این کار نبود. با این طرح، شهروندان از هرجایی، ایدههای خود را به صورت آنلاین و لحظهای پیشنهاد میدهند. انتاریو اولین استان در کاناداست که متعهد شد تا ایدههای شهروندان را با اختصاص بخشی از بودجه عمومی خود تأمین و اجرایی کند.
[1] Dalton McGuinty
شهروندان با ارسال و رأی دادن به ایدهها به صورت آنلاین، در «گفتگوهای پیش از بودجه» به صورت داوطلبانه مشارکت میکنند و در این زمینه گزینشی وجود ندارد. هر ساله این ابتکار از طریق گزارشهای خبری و رسانههای اجتماعی تبلیغ میشود تا آگاهی از این فرصت مشارکت افزایش یابد. گفتگوهای بودجه انتاریو، نمونهای از «بودجهبندی مشارکتی» است، روشی از نوآوری دموکراتیک که به طور کلی به عنوان «فرایندی برای تصمیمگیری توصیف میشود که از طریق آن شهروندان در مورد توزیع منابع عمومی بحث و مذاکره میکنند.». بودجهبندی مشارکتی با مزایای زیادی از جمله افزایش آموزش مدنی و دموکراتیک، افزایش شفافیت دولت و افزایش فرصت مشارکت برای اقشار به حاشیه رانده شده همراه است. فرآیند «گفتگوهای بودجه» از ۵ مرحله تشکیل شده است.
ابزار مشورت «گفتگوهای بودجه» بهوضوح به شهروندان انتاریو این امکان را میدهد که تأثیر مستقیمی بر نحوه هزینهکردِ بودجه مالی داشته باشند. مردم انتاریو همچنین میتوانند از طریق به اشتراک گذاشتن ایدهها، مسائل شخصی مهم خود را که مرتبط با شهر است، برجسته کنند. یکی دیگر از ایدههای دیجیتالی که با فرآیند «گفتگوهای بودجه» انتخاب شد، امکان دسترسی مردم انتاریو به دادههای بهداشتی دیجیتالی است. این پروژه آزمایشی با هدف کمک به والدین برای دسترسی امن به سوابق واکسیناسیون فرزندان خود به صورت آنلاین کلید خورده است. پیشرفت ایدههای انتخاب شده را میتوان در ردیاب پروژه «گفتگوهای بودجه» دنبال کرد. این ردیاب وضعیت تمام ایدههایی را که در مرحله نهایی انتخاب شدهاند و اینکه در چه مرحلهای هستند (اعم از برنامهریزی، توسعه، اجرا یا تکمیل) نشان میدهد.
دموکراسی مشارکتی و دموکراسی مستقیم نباید به عنوان «مدلهای رقیب» که از یکدیگر جدا هستند، دیده شوند. در عوض، ترکیب هر دو مدل، شهروندان را تشویق میکند تا قبل از تصمیمگیری در مورد مسائل سیاستی، در مورد آنها بحث و تأمل کنند. ترکیب موفق هر دو مدل را میتوان به طور واضح در «گفتگوهای بودجه» مشاهده کرد؛ دموکراسی مشارکتی در مراحل ارسال ایده و کارگاه اتفاق میافتد، در حالی که دموکراسی مستقیم در مرحلهی رأیگیری عمومی صورت میگیرد.
از سوی دیگر، به دلیل فقدان فرایندی برای انتخاب جامع مشارکتکنندگان در «گفتگوهای بودجه»، این فرآیند با چالش مشارکت نامتوازن روبهروست. به طور معمول مشارکت با درآمد، ثروت و تحصیلات مرتبط است و متأسفانه، «گفتگوهای بودجه» صحت این مسئله را ثابت میکند. برای مثال آمار کاربران «گفتگوهای بودجه» در سال ۲۰۱۶ نشان میدهد که ۵۳ درصد از مشارکتکنندگان دارای شغل تماموقت بودند، در حالی که تنها ۲ درصد از مشارکتکنندگان بیکار بودند. همچنین میتوان گفت با وجود تشویق و تسهیل مشارکت مردم انتاریو در شکلدهی به برنامهی مالی عمومی، برای مقابله با فقدان یا کمبود نمایندگی ناشی از بیاعتنایی یا انزواطلبی سیاسی[1]، اقدامات کمی صورت گرفته است. در نتیجه در ارزیابی نقادانۀ «گفتگوهای بودجه» میتوان نتیجه گرفت این طرح نمونهای از مشارکت نامتوازن است و در مقابله با مشکل بیاعتنایی سیاسی ناموفق عمل کرده است.
[1] Political Apathy